الملا فتح الله الكاشاني

82

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

نيز لازم آن خواهد بود پس هم چنان كه قول حق حقيق است بر موسى موسى نيز حقيق است بر قول حق و يا به جهت اغراق در وصف بصدق و معناه ( حق واجب على القول بان اكون انا قائله و لا يرضى الا مثلى ناطقا به ) و يا حقيق متضمن حريص است اى ( حريص على ان لا اقول على اللَّه الا الحق و ما فرضه على من الرسالة ) و يا على در مكان با موضوع شده بجهة افاده تمكن كقولهم رميت على القوس اى بالقوس و گويند حقيق خبر مبتداى محذوفست اى انا حقيق يعنى من سزاوارم و يا مستقر و راسخم بر آنكه نگويم بر خدا مگر سخن راست فرعون بعد از شنيدن اينمقال از موسى گفت اى موسى بر اينمدعا هيچ بينتى و حجتى دارى موسى فرمود كه * ( قَدْ جِئْتُكُمْ ) * بتحقيق كه آمده‌ام بشما * ( بِبَيِّنَةٍ ) * بحجتى روشن * ( مِنْ رَبِّكُمْ ) * از پروردگار شما يا آورده‌ام معجزات پيدا و هويدا كه بر صحت رسالت من گواهست و آن عصا و يد و بيضا است * ( فَأَرْسِلْ مَعِيَ ) * پس بفرست با من * ( بَنِي إِسْرائِيلَ ) * فرزندان يعقوب را و دست از استخدام ايشان كوتاه كن تا بارض مقدسه كه موطن اباى ايشان بوده باز گردند و سبب اينكه فرعون بنى اسرائيل را به بندگى ميگرفت آن بود كه چون يعقوب عليه السلام با اولاد و احفاد خود بمصر آمدند و هم آنجا قرار گرفتند و نسل ايشان بسيار شد و يعقوب و يوسف با برادران در گذشتند و ملك ريان كه فرعون زمان يوسف بود بمرد پسرش مصعب بنى اسرائيل را حرمت مىداشت و متعرض ايشان نميشد و چون او نيز بمرد وليد كه فرعون زمان موسى بود بر تخت نشست و زبان بلاف انا ربكم الاعلى بگشاد و بنى اسرائيل دعوى او را قبول نكردند و چون اتباع او بسيار شد و تسلطى تمام يافت و در بنى اسرائيل قوتى و كثرتى چندان نبود گفت پدر شما درم خريده كسان ما بوده اند و شما بنده زادگان مائيد پس ايشان را به بندگى گرفت تا وقتى كه موسى مبعوث شد و فرمود اى فرعون دست از بنى اسرائيل باز دار * ( قالَ ) * گفت فرعون * ( إِنْ كُنْتَ ) * اگر هستى تو كه در دعواى خود صادقى * ( جِئْتَ بِآيَةٍ ) * آوردهء معجزهء و حجتى از نزد خداى خود * ( فَأْتِ بِها ) * پس بيار آن را يعنى بنما به من * ( إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ ) * اگر هستى از راست گويان در اين دعوى جواب شرط محذوف است بقرينه ما قبل يعنى اگر در دعوى نبوت صادقى آيتى كه مصدق و مبين قول تو باشد به من نما * ( فَأَلْقى عَصاه ) * پس بيفكند موسى عصا را از دست خود * ( فَإِذا هِيَ ) * پس آنجا آن عصا بعد از القا * ( ثُعْبانٌ مُبِينٌ ) * اژدهايى شد ظاهر و هويدا دهن گشاده و ما بين اللحيتين او هشتاد زارع بود فك اسفل بر زمين نهاده فك اعلى بر كنگره قصر فرعون و روى بجانب تخت وى آورد ملازمان بار كار بهزيمت رفتند و